اصطلاح سانتيمانتاليسم (Sentimentelism) واژهاي است به معناي احساسات گرايي و افراط در احساسات و عواطف و دوري از تعقل و منطق ...
اصطلاح سانتيمانتاليسم (Sentimentelism) واژهاي است به معناي احساسات گرايي و افراط در احساسات و عواطف و دوري از تعقل و منطق، كه در حوزهي هنر و ادبيات قرن 18 و در دوران رومانتيك به طور گستردهاي براي شيوهاي از ارائهي آثار هنري به كار رفته. در عصر حاضر تقريباً گرايش به اين فاكتور خوشايند نيست و به اثر هنري جنبهي منفي دادهها از ارزش آن ميكاهد.
در اين گرايش و نحوهي نگرش محور و ركن اصلي اثر، احساسات و عاطفهي زياد از حد و نوعي افراط در عام نگري و هذل است.
در خلال دوران رمانتيسم و در اواخر قرن 17 و اوايل قرن 18 و به دنبال گرايشهاي عالم نگارانه و سطحينگري و پرهيز از روايتگري و ديونويونيسم (Divisionism) (انفصال گرايي اجتماعي در هنر) و پيدايش نگرش تزئيني باعث پيدايش شيوهاي در ارائهي آثار ادبي و هنري شد كه امروزه به عنوان سانتيمانتاليسم شناخته ميشود.
اين نوع نگرش هنري در اواخر قرن 18 تقريباً منسوخ شد. ولي در اواخر قرن 20 نوعي از سانتيمانتاليسم آميخته با فانتزيسم (Fantezism) (خيالگرايي) در ادبيات و هنر و به خصوص در تصويرسازي كتب و گرافيك و به خصوص در سينما (سينماي امريكا) دوباره پا به عرصهي وجود گذاشت. هر چند تداوم آن مدت زمان زيادي را در برنگرفت ولي تأثيرات زيادي در ادامهي هنر تصويرسازي و به خصوص سينما در سالهاي بعد داشت.
امروزه سانتيمانتاليسم، به طور مستقل، جايگاه خاصي را در ميان گرايشهاي هنري به خود اختصاص نداده است ولي در عين حال تأثيراتي هر چند نامشهود را در پردازش و ارائهي هنر امروز و به ويژه غير پسامدرن دارد.
امروزه نيز نوعي سانتيمانتاليسم دگرگون شده و نامحسوس در ارائهي شيوههاي مختلف هنري ديده ميشود. كه در هنر دكوراتيو (هنر تزئيني) و به ويژه در نقاشي دكوراتيو به چشم ميخورد.
در واقع افراطگرايي در ارائه نقاشيهايي تزئيني و استهلاك افسار گسيختهي فرم (De formalising) و سوپرماتيسم بيمحتوا (Rionism) ناشي از كاربست نگرش سانتيمانتاليسم در ارائه هنر دكوراتيو و به ويژه نقاشي دكوراتيو امروز است.
از ديد ديگر ميتوان گفت بسياري از شيوههاي ارائهي نقاشيهاي تزئيني امروزي ناشي از نوعي سانتي مانتاليسم دگرگون شده است كه به صورت پنهان تأثير بسيار ژرف و كلي بر پيكرهي اين آثار دارد.
گويي دكوراتيويسم امروزي، شكل تغيير يافتهي و مدرن سانتيمانتاليسم غير ارزش ـ ديروز است.
(مقاله /م ـ 23 / سال 1386/ حمزه فرهادي)
